Fólkið á bakvið staðinn

Hulda Brynjólfsdóttir og Tyrfingur Sveinsson hófu vegferð sína með Uppspuna sumarið 2017. Með sameiginlegan áhuga á að auka virðingu fyrir kindinni og afurðum hennar, Hulda með óþrjótandi áhuga á ull og því sem má gera úr henni og Tyrfingur með sína þekkingu og færni við vélar, gerði samhent teymi til að fara af stað.

Hulda er búfræðingur og kennari og ólst upp í sveitinni. Hún vann í sveit og við þjálfun og tamningar hrossa í 15 ár og sem kennari í önnur 15 ár ásamt ýmsu öðru, áður en hún hóf sinn þriðja starfsferil sem garn framleiðandi. 
 

Tyrfingur er vélfræðingur og suðumeistari. Hann kennir járnsmíðar á unglingastigi grunnskóla. Fæddur og uppalinn á bænum sem Uppspuni er staðsettur á hvar hann lærði bæði að umgangast landið, dýrin og vélarnar sem almennt finnast til sveita.

Árið 2011 tóku þau við búskapnum í Lækjartúni af foreldrum Tyrfings og reka búskapinn með auðgandi aðferðum (e. Regenerative Agriculture) með holdanautgripi, sauðfé, varphænum, kjúklingum og svínum, ásamt því að vera með grænmetisræktun í smáum stíl.

Staðurinn

Lækjartún er miðlungsstór sveitabær á Suðurlandi í u.þ.b. 20 mínútna akstursfjarlægð austur af Selfossi (eða um klukkutími frá Reykjavík)

Á hverjum degi finnum við fyrir forréttindum okkar að fá að yrkja þetta land. Útsýnið er svo stórbrotið, fjallahringurinn tignarlegur (við getum séð til 7 eldfjalla á góðum degi) og Þjórsá, lengsta á landsins rennur framhjá landi okkar og er útsýni okkar út um stofugluggann. Dagleg störf okkar felast í að rækta þetta land af alúð og virðingu fyrir gæðum og töfrum þessa staðar og leggjum við okkur fram um að gera það eins og við teljum best. 

Eins og landið annast um okkur, gerum við okkar besta til að læra og fræðast um bestu aðferðir sem í boði eru til að viðhalda gæðum þess sömuleiðis og bæta ef þess er kostur. Að forðast eiturefni er regla í okkar búskap og búum við þannig til matvöru sem er eins holl og hún mögulega getur orðið.

Kindurnar

Síðan við tókum við búinu, höfum við ræktað kindur með gæða ull og horft jafn mikið á liti og gæði ullar eins og kjötið. Við teljum mikilvægt að horfa á ræktun frá breiðu sjónarhorni og taka tillit til allra þátta ræktunarstarfsins. Já, og kindurnar okkar hafa allar nafn!

Kindunum okkar líður best upp á hálendi. Þar hafa þær alist upp og gengið kind fram af kind í gegnum áratugi. Við höldum í þessa arfleifð og förum með kindurnar okkar til fjalla í júnílok eða byrjun júlí. Við gerum þetta í samstarfi við landið og þá sem fylgjast með ástandi afréttarins og ef beitin er sein til á vorin, þá bíðum við með að fara með féð til fjalla. Það er ekki okkar hagur að láta kindurnar vera án beitar ef grasið er ekki tilbúið. Á fjöllum upplifa ær og lömb ævintýri sumarsins og njóta kjarnmikils hálendisgróðurs. Dvöl á fjöllum gerir ullina loftmeiri og betri og kjötið er líka bragðmeira og betra. Á veturna er féð inni í fjárhúsi, en við rýjum daginn sem féð er tekið á hús og fáum þannig hreina og fína ull til að vinna með. Við ræktum okkar jörð með auðgandi landbúnaðaraðferðum, en þar er horft á að byggja upp jarðveginn, viðhalda sjálfbærni, forðast eiturefni og vinna með náttúrunni og dýrunum sem hafa þróast með henni og okkur í aldanna rás. Við erum það sem við étum og það skilar sér í afurðum dýranna eins og okkur sjálfum. Það er því metnaður okkar að veita fénu okkar bestu hugsanlegu aðstæður og fóður sem gefst.

Smáspunaverksmiðjan

Þó að Uppspuni sé fyrsta smáspunaverksmiðjan sem opnaði á Íslandi, þá byggjast vinnsluaðferðir okkar á mörghundruð ára hefðum við ullarvinnslu. Ekki bara á Íslandi, heldur um allan heiminn.

Við byrjuðum sumarið 2017. Okkur langaði að auka virði ullarinnar af kindunum okkar, en einnig vonaði ég í hjarta mínu að aðrir bændur myndu njóta góðs af því að við opnuðum smáspunaverksmiðju og að fleiri en ég myndu geta aukið virði og verðmæti ullarinnar.

Frá fyrsta degi hefur áhuginn verið mikill á því sem við erum að gera og garnið okkar er vinsælt í alls konar verkefni. Það er ekki bara að við fáum mikið af gestum til okkar, bæði Íslendingum og erlendum ferðamönnum, heldur höfum við spunnið garn úr ull frá fjölmörgum öðrum bændum og ullareigendum sem geta prjónað úr sinni eigin ull eða selt hana sjálfir heima á bæjum sínum.

Smáspunaverksmiðjan hefur því gefið mörgum íslenskum sauðfjárbændum tækifæri til að auka virði í sínum sauðfjárbúskap með því að selja þeirra eigin garn til almennings og það er okkur mikill heiður að geta aðstoðað bændasamfélagið á þennan hátt.

Ullin

Við framleiðum hágæða 100% íslenskt garn úr ullinni af okkar eigin kindum, þar sem við einbeitum okkur að góðum ullargæðum.

Af virðingu við kindina og þeirra fjölmörgu nýtingarmöguleika sem ullin hefur, höfum við ástríðu fyrir því að nýta allt . no-waste Við höfum þróað sjö ólíkar garntegundir sem lagar sig að eiginleikum ullar af ólíkum kindum. Því kindurnar eru ólíkar og hafa mismunandi ull milli einstaklinga. Ef einhver ull er ekki nothæf til garnvinnslu þá notum við hana í önnur verkefni. Til dæmis til að þæfa, sem tróð eða sem jarðvegsbætir í grænmetisgarðinn.